Her yıl kasım ve aralık aylarında belediye meclislerinde onaylanan bütçeler, çoğu yurttaş için görünmez bir metin. Oysa bir sonraki yıl hangi sokağın asfaltlanacağı, hangi kreşin açılacağı ya da hangi kültür merkezinin ödeneksiz kalacağı bu belgede kararlaştırılıyor.
Bütçe şeffaflığı endekslerine göre, ayrıntılı ve erişilebilir bütçe yayımlayan belediyelerde vatandaş memnuniyeti belirgin biçimde daha yüksek. Bunun nedeni yalnızca bilgi değil; sürece dâhil olma hissi.
Sivil toplum kuruluşları, “vatandaş bütçesi” adı verilen sadeleştirilmiş özetlerin yaygınlaşmasını istiyor. Birkaç büyükşehir bu yönde adım attı, ancak uygulama henüz standart hâline gelmedi.
Katılım nasıl artar?
Deneyimler, mahalle ölçeğinde küçük katılımcı bütçe havuzlarının en etkili yöntem olduğunu gösteriyor. Sınırlı bir tutar, doğrudan mahalle sakinlerinin oyuyla dağıtıldığında, hem güven hem de sahiplenme artıyor.
Uzmanlara göre asıl mesele, katılımı bir kampanya etkinliği olmaktan çıkarıp yılın her ayına yayılan bir rutine dönüştürmek.
